Filtry, pokrywki

CPL, ND, UV, IR - do czego służą i jak wybrać odpowiednie filtry na obiektyw?

Mimo że możliwości współczesnych aparatów i programów do edycji zdjęć są coraz bardziej zaawansowane, to wciąż filtry fotograficzne pozostają must have u fotografów i filmowców. Różne typy filtrów optycznych dają różne efekty. Część ma za zadanie wyłącznie ochronę soczewki obiektywu, ale są też filtry fotograficzne, które pozwalają na ustawienie poprawnej ekspozycji nawet przy najbardziej skrajnych i skomplikowanych warunkach - lub też osiągnąć pożądane efekty, bez konieczności późniejszej edycji w postprodukcji.

Filtr UV i ochronne. Dlaczego warto je kupić?

Jednym z najpopularniejszych i najczęściej stosowanych filtrów na obiektyw jest filtr UV, który ogranicza promieniowanie ultrafioletowe. Zastosowanie tego filtra było bardziej powszechne w czasach analogowych, ponieważ materiały światłoczułe nie były odporne na promieniowanie UV. We współczesnych aparatach cyfrowych problem ten nie występuje, ponieważ matryce mają wbudowany filtr UV. Obecnie filtry UV znalazły nowe zastosowanie i stanowią element ochrony przedniej soczewki obiektywu przed zarysowaniami, czy innymi uszkodzeniami mechanicznymi. Przy wyborze ochronnego filtra na obiektyw warto zwrócić uwagę na jego przepuszczalność światła - im wartość ta jest wyższa tym mniejsza szansa na obniżenie jakości zdjęć.

CPL czyli filtr polaryzacyjny i jego zastosowanie

Kolejnym popularnym typem filtrów na obiektyw jest filtr polaryzacyjny. Cieszy się on szczególną popularnością wśród fotografów krajobrazu, ponieważ filtr polaryzacyjny pozwala na przyciemnienie niebieskiego nieba i wyciągnięcie detali z białych chmur. Ten filtr fotograficzny pozwala również na zniwelowanie efektu odbić i odblasków od wody, lakierów, szkieł i szkiełek - np. okularów. Filtry polaryzacyjne posiadają obracany pierścień, którym można regulować stopień polaryzacji. Warto jednak pamiętać, że popularne polary ograniczają ilość światła wpadającego na matrycę od 1EV do nawet 2EV! Efekty uzyskiwane przy pomocy filtrów CPL nie da się uzyskać w postprodukcji, dlatego też ten filtr na obiektyw jest tak popularny wśród fotografów i filmowców.

Co dają filtry ND i połówkowe na fotografiach?

Kolejną grupą filtrów na obiektywy są filtry ND (nazywane też filtrami szarymi) - mają one za zadanie przyciemnienie całej sceny. Filtry ND mogą ograniczać ilość światła w różnym stopniu, od 1EV do nawet 15EV. W zależności od stopnia przyciemnienia, filtry ND mają różne oznaczenia: ND2 (0.2), ND4 m(0.4), ND8 (0.8) - im wyższa cyfra, tym stopień przyciemnienia jest większy. Użycie filtra szarego pozwala na wydłużenie czasu naświetlania i osiąganie efektu rozmycia wody i chmur czy też stworzenie miejskiego krajobrazu pozbawionego ludzi. Filtry ND pozwalają także na używanie w pełni otwartych jasnych obiektywów w słoneczny dzień. Pozwalają również na dostosowanie czasu migawki podczas filmowania, co ułatwia pracę filmowcom.

Swego rodzaju odmianą filtrów szarych są filtry szare połówkowe, które pozwalają na przyciemnienie wyłącznie części kadru jak np. niebo chroniąc przed prześwietleniem jaśniejszych partii obrazu. Przejście pomiędzy jasną i przyciemnioną częścią filtra jest gradacyjne, dzięki czemu zdjęcia wyglądają naturalnie i nie posiadają widocznego miejsca przecięcia.

Filtry szare i szare połówkowe mogą być zarówno filtrami nakręcanymi jak i prostokątnymi, które wsuwa się w specjalne adaptery. Przy zakupie tego typu filtrów szarych warto rozważyć zakup całego zestawu filtrów ND. Takie rozwiązanie jest przeważnie tańsze niż kupno każdego filtra osobno.

Filtr podczerwieni IR (Infrared)

Bardzo ciekawym rodzajem filtrów są filtry podczerwone, które pozwalają uzyskać efekty niezauważalne ludzkim okiem. To filtr popularny szczególnie wśród fotografów natury, którzy wybierają go ze względu na właściwości zawartego w roślinach chlorofilu, który intensywnie odbija promienie podczerwone zmieniając zieleń w biele, co daje fotografiom wręcz bajkowy efekt.

Filtry efektowe: gwiazdkowe

Filtry efektowe to specyficzna grupa akcesoriów, które pozwalają fotografom na rozwój kreatywności. Jednym z tego typu gadżetów jest filtr gwiazdkowy ceniony szczególnie przez osoby fotografujące w nocy. Sprawia on, że punktowe źródła światła zaczynają wyglądać jak wieloramienne gwiazdki. Ilość ramion gwiazdy zależy od konkretnego filtra i określana jest przy pomocy symbolu x4, x6, x8 (odpowiednio dla czterech, sześciu oraz ośmiu ramion). By uzyskiwać niezwykłe efekty na swoich zdjęciach warto przyjrzeć się lepiej tego typu filtrom fotograficznym.

Dekielki do balansu bieli, przykrywki

Warto pamiętać, że posiadanie nakręconego filtra na obiektyw nie przekreśla możliwości użycia pokrywki obiektywu, który ochroni obiektyw i zastosowany filtr fotograficzny podczas transportu. Kapselki obiektywu mogą pełnić także inne funkcje - na przykład dekielki do balansu bieli pozwalają na perfekcyjne ustawienie odpowiedniej kolorystyki podczas sesji zdjęciowej. Niestety pokrywki lubią się gubić... ale istnieje prosty sposób by tego uniknąć - istnieją specjalne uchwyty na dekielki, dzięki, którym te małe elementy już nigdy się nie zgubią.